حجت‌الاسلام و المسلمین سیدعلی حسینی، از مبلّغان شهرستان آمل، در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در ساری، با اشاره به نامگذاری چهاردهم آبان، به «روز فرهنگ عمومی» اظهار داشت: جهان معاصر با سرعت و شتابی خیره‌کننده در ابعاد علمی، ارتباطی و فرهنگی به سمت جلو حرکت می‌کند و مناسبات اجتماعی انسان امروز، بیش از هر دوران دیگر تحت تأثیر تحولات شگرف فضای مجازی، و به‌ویژه پیدایش و گسترش فراگیر هوش مصنوعی قرار گرفته است.
شتاب تحولات هوش مصنوعی و ضرورت تجهیز حوزه به ابزارهای مدرن استنباط و تبلیغ
کارشناس دینی با بیان اینکه حوزه علمیه صرفاً یک کانون تدریس و تدرّس سنتی نیست، خاطرنشان کرد: رسالت حوزه، تلفیقی عمیق از تولید علم، تهذیب نفس، تربیت اخلاقی و ایفای کارکردهای گسترده اجتماعی و سیاسی است؛ بنابراین نهاد حوزه به عنوان پاسدار اصلی دیانت جامعه اگر نتواند به‌موقع و با اشراف کامل علمی در عرصه هوش مصنوعی ورود کند و نیازهای معرفتی جوامع هدف را سیراب سازد، هرگز نخواهد توانست مأموریت‌های تاریخی خود را محقق نماید.
وی با اشاره به افق‌گشایی‌های رهبر شهید انقلاب، حضرت امام سید علی خامنه ای (ره) در بیانات مربوط به صدمین سالگرد بازتأسیس حوزه قم یادآور شد: هدایت‌های امام شهید امت (ره) به عنوان دیده‌بان بصیر انقلاب و مرجع عالی‌قدر دینی، ضرورت تحول ساختاری را در زمان مناسب گوشزد کرد تا حوزه‌ها در پیچ تاریخی عصر دیجیتال، دچار شوک و عقب‌ماندگی راهبردی نشوند.
پژوهشگر معارف اسلامی تصریح نمود: در ساحت پژوهش، تفاوتی بنیادین میان دیروز و امروز رقم خورده است؛ در گذشته یک محقق دینی برای یافتن ردپای یک مسئله یا سند روایی، باید ماه‌ها در میان منابع خطی جست‌وجو می‌کرد، در حالی که امروز به برکت پیشرفت پردازش داده‌ها و ابزارهای هوشمند، آن مسیر طولانی در چند لحظه طی می‌شود.
وی تأکید کرد: بهره‌گیری از هوش مصنوعی برای خدمت به غنای تراث عظیم شیعه و تعمیق روش فقه جواهری یک انتخاب اختیاری نیست، بلکه الزامی قطعی است؛ چرا که عدم تسلط بر این بسترها، نظام پویای اجتهاد را در مواجهه با پرسش‌های نوپدید عصر با اختلال جدی روبه‌رو خواهد ساخت.
بالندگی فقه معاصر، طراحی درختواره دانشی و پاسخگویی به گره‌های نوظهور جامعه
مبلّغ شهرستان آمل با واکاوی دستاوردهای دهه‌های اخیر حوزه‌های علمیه تصریح کرد: پس از پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی و به ویژه در یک دهه گذشته، ریل‌گذاری علمی در حوزه‌ها تغییراتی ماهوی را تجربه کرده است که از مصادیق برجسته آن می‌توان به تکوین و تعمیق «فقه معاصر» اشاره نمود.
وی با اشاره به امتداد اجتهاد در گستره نیازهای واقعی کشور بیان داشت: در دهه اخیرر، جریان فقه معاصر به شکل سازمان‌یافته و دقیق آغاز شده و امروز به فضل الهی در عرصه‌های حساسی همچون نظام بانکداری اسلامی، خلق پول، فقه معاملات نوین، رمزینه‌ها و فقه پیوند اعضا و پزشکی، شاهد تربیت فقها و مجتهدانی هستیم که مستقیماً پاسخگوی بن‌بست‌های اجرایی و مبانی شرعی این موضوعات هستند.
حجت الاسلام و المسلمین حسینی با مقایسه ساختار پاسخگویی دیروز و امروز خاطرنشان کرد: در دهه‌های پیشین، انعکاس اندیشه‌ها و پاسخ به شبهات تنها به برخی نشریات محدود مانند «مکتب اسلام» منحصر می‌شد، اما امروز ساختارهای پاسخگویی به شبهات به سامانه‌های سراسری و مراکز تخصصی فراملی تبدیل شده‌اند.
پژوهشگر معارف اسلامی با اشاره به اولویت محوری «تبلیغ و تبیین» در کلام شهید آیت الله سید علی خامنه ای (ره) تصریح نمود: هماهنگی ارکان حوزوی زمینه‌ساز جهش‌های میدانی کم‌نظیری شده است. اگر حضور میدانی روحانیت متناسب با سرعت رشد جوانان نباشد، شکاف نسلی پدید خواهد آمد. دشمنان از جدیدترین الگوریتم‌ها و ابزارهای هوش مصنوعی برای تولید تردید و مسخ هویت نسل نوجوان بهره می‌برند و جبهه انقلاب تنها زمانی پیروز این نبرد نامتقارن خواهد بود که با شناخت دقیق آورده‌های فرهنگی خود، در فضای مجازی پیش‌دستانه و خلاقانه ظاهر شود.
نفی تحجر و انزوای اجتماعی در پرتو منطق اصیل پیوند دین با سیاست
حجت‌الاسلام و المسلمین حسینی با آسیب‌شناسی جریان‌هایی که همواره حوزه‌ها را به دوری از اجتماع و کناره‌گیری از امور سیاسی فراخوانده‌اند، عنوان کرد: تفکر سکولاریسم و تلاش برای تفکیک شریعت از واقعیات حکمرانی، پدیده‌ای منحصر به عصر مدرن نیست، بلکه ریشه‌ای دیرینه در تاریخ اسلام دارد.
وی با استناد به آیات وحیانی یادآور شد: قرآن کریم در آیه ۱۴۲ سوره مبارکه نساء با عبارت صریح «مُذَبْذَبِینَ بَیْنَ ذَٰلِکَ لَا إِلَیٰ هَٰؤُلَاءِ وَلَا إِلَیٰ هَٰؤُلَاءِ» سیمای افراد بی‌هدف و منفعلی را به تصویر می‌کشد که از تقابل جبهه ایمان و کفر کناره گرفته و از زیر بار مسئولیت‌های دینی و اجتماعی شانه خالی می‌کنند.
مبلّغ شهرستان آمل با اشاره به انحرافات تاریخی در سده‌های نخستین اسلام گفت: در دوران خلافت ظاهری امیرالمؤمنین علی (ع)، گروهی به بهانه دوری از فتنه‌ها و فریب‌های دنیا، در قبرستان بقیع برای خود حجره می‌ساختند تا در تحولات سیاسی جامعه دخالت نکنند؛ آنان در حالی داعیه حفظ قرآن و اجتهاد داشتند که با عزلت‌نشینی، آشکارا به اجتهاد در برابر نص روی آوردند و از یاری ولیّ خدا سر باز زدند.
وی با بازخوانی فضای پیش از انقلاب اسلامی تأکید کرد: پیش از نهضت امام خمینی (ره) نیز تفکر جدایی دین از سیاست در رگه‌هایی از مدارس علمیه وجود داشت، اما معماری فکری حضرت امام این پارادایم کهنه را درهم‌شکست. بدنه غالب، زنده و تپنده روحانیت امروز و خیل عظیم فضلای جوان، پایبند به مکتب اسلام سیاسی امام راحل (ره) و رهبر شهید انقلاب (ره) هستند.
کارشناس دینی با یادآوری کارکرد عینی حوزه در بحران‌های اجتماعی افزود: در ایامی مانند فراگیری بیماری کرونا که ترس بر همگان سایه افکنده بود، طلاب و روحانیون انقلابی بدون ادعا در صف مقدم غسل و تدفین اموات و امدادرسانی به بیماران ایستادند؛ این حضور نشان داد که وفاداری حوزه به فلسفه وجودی‌اش، تنیدگی با دردها و آلام توده‌های مردم است و هیچ فاصله‌ای میان دین و خدمات عام‌المنفعه اجتماعی وجود ندارد.
نقش حوزه علمیه در تحقق هندسه حکمرانی دینی و استقرار اسلام ناب
حجت الاسلام و المسلمین حسینی با تبیین ضرورت پشتیبانی علمی حوزه از ساختارهای نظام اسلامی اظهار داشت: در ساحت اداره جامعه، کلام قطعی همان بیانات بنیان‌گذار جمهوری اسلامی است که اثبات فرمودند بدون تشکیل حکومت دینی و بسط یدِ ولایت فقیه، احکام جامع اسلام ناب هرگز از مرحله کتاب و تئوری به ساحت اجرا منتقل نمی‌شود. اگر حاکمیت اسلامی شکل نگیرد، تحقق مفاهیمی مانند قضاوت عادلانه، برپایی حدود الهی، تنظیم اقتصاد بدون ربا، دیات و حتی مناسک اجتماعی حج ابراهیمی ناممکن خواهد بود؛ اجرای اسلام تکه‌تکه و گزینشی با منطق صریح کتاب خدا در تضاد آشکار است.
وی با اشاره به پیشینه فقهی فقهای سلف در دفاع از حکومت الهی تصریح کرد: نظام مقدس جمهوری اسلامی بستری بی‌همتا برای تحقق احکام قرآن فراهم ساخته است؛ هرچند هنوز با نقطه آرمانی و اجرای تمام‌عیار همه فرامین الهی فاصله داریم، اما جهت‌گیری بنیادین حکومت به سوی این قله نورانی است.
مبلّغ شهرستان آمل با اشاره به مأموریت خطیر نخبگان حوزه در تقویت پایه‌های فکری نظام تأکید کرد: حوزه‌های علمیه باید با تولید نظریه‌های متقن در ابعاد نظامات اجتماعی، الگوی زیست دینی را طراحی کنند تا بتوان در برابر جبهه کفر و استکبار ایستاد و با عبور از موانع، پرچم عدالت علوی و مهدوی را در جهان به اهتزاز درآورد.
نظر شما